Natuur, landschap en leefomgeving
Voor sommige mensen is een huis vooral een plek om te wonen, voor anderen een wezenlijk deel van hun identiteit. Bij die identiteit horen onze geschiedenis, de historische kernen, de Noord-Limburgse mentaliteit en cultuur. Maar in de gemeente Bergen vormen de Maasduinen, de Maas en de duinen een onmisbaar onderdeel van ons thuisgevoel, samen met het groen, het blauw en de akkers daartussen. Dit landschap maakt wie we zijn. Daarom is het de moeite waard om te koesteren en te beschermen wat ons lief is. Dáár maakt de PK werk van.
Onze groene omgeving, het Nationaal Park De Maasduinen en het heggenlandschap langs de Maas zijn bouwstenen voor een gezonde, veerkrachtige gemeenschap. Positieve gezondheid, leefbaarheid en welzijn gaan hand in hand met het behoud van natuur, landschap en water- en bodemkwaliteit. Wie leeft in een groene en gezonde omgeving voelt zich sterker, veerkrachtiger en meer verbonden met de omgeving.
“Een gezonde en groene omgeving is geen luxe, het is de basis van ons welzijn.”
Meer over dit standpunt
Beschermen wat ons thuis maakt
Inleiding
Onze gemeente Bergen is gezegend met een bijzonder landschap en een unieke natuur. Van de geologische terrassen tot de eeuwenoude Maasheggen: dit is het hart van ons thuis in de Maasduinen. Dit landschap is niet alleen mooi om te zien, maar van levensbelang voor biodiversiteit, klimaat, water en ons dagelijks welzijn. Bij de PK doen we wat nodig is om dit waardevolle erfgoed te behouden, te herstellen en samen met inwoners duurzaam te beheren. Want het beschermen van onze natuur en ons landschap is een gedeelde verantwoordelijkheid: van ons allemaal.
Ons landschap koesteren
wonen in een bijzonder gebied, met een unieke bodem en prachtige landschapsvormen. Het laag-, midden- en hoogterras van onze gemeente verdient extra aandacht. Daarom willen we belangrijke natuurgebieden en bijzondere bodem- en landschapsvormen goed in beeld brengen en beschermen. Denk bijvoorbeeld aan de laatste rivierduinen die in onze dorpen nog te vinden zijn.
Subsidies en agrarisch natuurbeheer
Voor het behoud en herstel van ons landschap zijn landschapselementen, zoals heggen, houtwallen, bos- en heidegebieden en waterstructuren, van groot belang. We zetten in op subsidies en agrarisch natuurbeheer om deze elementen te behouden en te versterken. Daarbij onderzoeken we of een landschapscoach voor particuliere grondeigenaren en een landschapselementenregister hierbij kunnen helpen. Belangrijk is dat bestaande landschapselementen officieel worden vastgelegd en goed worden beschermd in plannen en regels. Alleen dan kunnen ze echt worden behouden en hebben subsidies effect. Gesubsidieerde landschapselementen worden bovendien opgenomen in het omgevingsplan.
Herstel van de Maasheggen
De Maasheggen vormen een uniek en eeuwenoud cultuurlandschap in onze regio. Dit mozaïek van heggen, graslanden en houtwallen is niet alleen ecologisch waardevol, maar ook cultureel-historisch en recreatief belangrijk. Dankzij de inzet van inwoners, natuurorganisaties en overheden is het herstel van dit bijzondere gebied in gang gezet, mede mogelijk gemaakt via de Regionale Investeringsagenda Noord- Limburg. De PK staat voor het behoud van ons landschappelijk erfgoed. Herstel van de Maasheggen is geen nostalgie, maar een investering in een groene, veerkrachtige toekomst. Het versterkt de biodiversiteit, behoudt onze landschappelijke identiteit en biedt volop mogelijkheden voor natuurbeleving en recreatie.
Bomen beschermen
Bomen zijn van onschatbare waarde: ze dragen bij aan biodiversiteit, klimaat, waterhuishouding én het karakter van onze dorpen en het buitengebied. Het onnodig kappen van bomen past niet bij een duurzame en leefbare gemeente. Daarom geldt bij ons: bomen kappen kan alleen bij hoge uitzondering. Het is niet toegestaan om bomen te verwijderen voor bijvoorbeeld extra zonnepanelen. Wanneer er toch gekapt wordt, moet altijd herplanting volgen, en wordt gecontroleerd of deze op de juiste plek gebeurt.
Ook ontbreekt er momenteel nog een goede inventarisatie van monumentale bomen, erfgoedbomen, laanstructuren en landschappelijke bomen. Deze verdienen extra bescherming om ons groen erfgoed voor de toekomst te behouden.
Zorgvuldige bescherming van onze natuur
De PK volgt met interesse de ontwikkelingen rond nieuwe manieren om natuur beter te beschermen. In sommige gemeenten, zoals Eijsden-Margraten, krijgt de natuur zelfs de status van rechtspersoon, waardoor ze extra bescherming krijgt. Wij onderzoeken of bepaalde elementen van deze aanpak ook in de gemeente Bergen waardevol kunnen zijn. Het doel is om onze natuurlijke omgeving zorgvuldig te beschermen, zonder onnodige aantasting en met respect voor zowel mens als natuur.
Daarom zet PK Bergen (L.) zich in voor:
- De bescherming van natuur en landschap door belangrijke natuurgebieden en bijzondere bodem- en landschapsvormen in kaart te brengen en goed te beschermen.
- Het behouden en versterken van landschapselementen via subsidies, agrarisch natuurbeheer en samenwerking met grondeigenaren.
- Het onderzoeken van mogelijkheden zoals een landschapscoach en een landschapselementenregister ter ondersteuning van particuliere grondeigenaren.
- Juridische en planologische borging door landschapselementen vast te leggen in plannen en het omgevingsplan.
- Actief behouden en herstellen van het unieke cultuurlandschap van de Maasheggen voor ecologie, cultuur en recreatie.
- De bescherming van bomen waarbij alleen in uitzonderlijke gevallen kappen is toegestaan, met verplichte herplanting en handhaving.
- Extra bescherming bieden aan monumentale bomen, laanstructuren en landschappelijke bomen.
- Samenwerking en betrokkenheid door structurele samenwerking met agrariërs, terreinbeheerders, vrijwilligers en inwoners te stimuleren.
- Voldoende financiële en beleidsmatige ruimte creëren om natuur- en landschapsherstel structureel voort te zetten.
- Natuurbelangen laten meewegen bij besluiten en ontwikkelingen rondom rechten van de natuur zorgvuldig volge
Afsluitend
Door aandacht te geven aan biodiversiteit, landschappelijke identiteit en samenwerking met bewoners, agrariërs en natuurorganisaties, investeren we in een groene en veerkrachtige toekomst. Zo blijft de gemeente Bergen niet alleen een prachtige plek om te wonen, maar ook een gemeenschap waar mens en natuur in harmonie samenleven. Met hart voor elkaar en voor de Maasduinen die ons thuis maken.
Samen zorgen voor groen dat verbindt
Inleiding
Een gezonde en leefbare woonomgeving begint bij groen. In de gemeente Bergen willen we dorpen en buurten die meer zijn dan steen en asfalt. Plekken waar natuur en mens hand in hand gaan. Groen is niet alleen mooi om te zien, maar onmisbaar voor biodiversiteit, waterbeheer, klimaatbestendigheid en ons welzijn.
De PK ziet vergroening niet als luxe, maar als noodzaak. Bloemrijke bermen, groene tuinen en natuurinclusieve inrichting maken onze leefomgeving aantrekkelijk, gezond en toekomstbestendig. Door samen te werken met inwoners, scholen, agrariërs en ontwikkelaars brengen we natuur dichterbij: in elke straat, tuin en wijk. Een thuis is meer dan het huis alleen; het gaat om de straat, de buurt en het dorp. Voldoende groen in de leefomgeving is essentieel voor een gezond en prettig leven.
Groene tuinen als norm
Onze dorpen veranderen snel. Verstening, hittestress en wateroverlast maken het belangrijk om duurzaam te bouwen én duurzaam in te richten. Bij de PK hoort vergroening vanzelfsprekend bij nieuwe woningbouw. Zowel in het openbaar gebied als op privépercelen. Een groene tuin en erfafscheiding is geen luxe, maar een noodzaak. Wij pleiten daarom voor duidelijke voorwaarden bij omgevingsvergunningen: een minimaal percentage groen of waterdoorlatende oppervlakte op tuinen en erven, en voldoende groen bij nieuwe wijkverkavelingen. Zo ontstaan aantrekkelijke, leefbare buurten met ruimte voor biodiversiteit en waterberging. Via het omgevingsplan leggen we dit juridisch vast, zodat inwoners én projectontwikkelaars weten wat wordt verwacht in de ruimtelijke inrichting van onze dorpen.
Bloemrijke bermen voor biodiversiteit en beleving
De PK ziet bermen als veel meer dan grasstroken langs wegen en paden. Ze zijn waardevolle leefgebieden voor bijen, vlinders en andere insecten en dragen tegelijkertijd bij aan een aantrekkelijk, natuurlijk straatbeeld. Bloemrijke bermen versterken zo de biodiversiteit en maken onze dorpen en het buitengebied leefbaarder en mooier. Daarom zetten wij in op ecologisch maaibeheer, afgestemd op bloeitijden en het leven van insecten, en op het inzaaien van inheemse bloemensoorten langs wegen, paden en waterlopen. Bij de aanleg en het onderhoud van bermen willen we actief samenwerken met inwoners, scholen en agrariërs. Het ontwikkelen van bloemrijke bermen kost tijd. Zaden moeten zich vestigen, groeien en bloeien, en een rijk ecosysteem van insecten en andere dieren ontstaat pas geleidelijk. Geduld is daarom essentieel: alleen door langdurige zorg en aandacht krijgen bermen hun volle ecologische waarde. Zo benutten we bermen optimaal als onderdeel van een groen-blauw netwerk dat bijdraagt aan een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving. Er mag geïnvesteerd worden in communicatie hierover richting onze inwoners.
Daarom zet PK Bergen (L.) zich in voor:
- Groene en waterdoorlatende tuinen bij nieuwbouw waarbij we minimaal 40% van percelen groen of onverhard houden en duidelijke vergunningsvoorwaarden stellen bij individuele woningen.
- Behoud van groen in wijken door bij verkaveling te zorgen dat een gezond percentage van de wijk groen blijft.
- Het Stimuleren van vergroening door positieve maatregelen zoals subsidies voor groene daken en gevels in te zetten en publiekscampagnes te organiseren om inwoners te ondersteunen.
- Ecologisch beheer van bermen door het maaibeheer af te stemmen op bloeitijden en het leven van insecten.
- Bloemrijke bermen en inheemse beplanting door het inzaaien van inheemse bloemensoorten langs wegen en paden.
- Actief samenwerken met inwoners, scholen en agrariërs bij aanleg en onderhoud van bermen en deze benutten voor biodiversiteit en beleving.
- Communicatieplan bloemrijke bermen.
Afsluitend
Het versterken van biodiversiteit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Samen maken we van onze dorpen plekken waar mens en natuur kunnen floreren. Leefbaar, veerkrachtig en groen, met hart voor elkaar en voor de toekomst van de gemeente Bergen.
Met respect voor onze grond, bouwen aan morgen
Inleiding
Onze gemeente Bergen is gezegend met een landschap dat ons al generaties lang draagt: de duinen, de beekdalen, de bossen, de open velden. Het zijn niet alleen mooie plekken om te wonen en te recreëren maar ze vormen ook de basis van onze gezondheid, onze veiligheid en onze toekomst. Daarom vindt de PK dat we moeten werken mét het landschap, niet ertegenin. Water en bodem bepalen wat kan, en niet andersom.
Wie nu goede keuzes maakt, geeft toekomstige generaties een gemeente die leefbaar, veerkrachtig en herkenbaar blijft. Dat vraagt om durf, realisme en respect voor de grenzen van onze omgeving. Van verantwoord omgaan met zand- en grindwinning tot pachtbeleid dat natuur en landbouw toekomst geeft. Van bouwen op de juiste plek tot samenwerken onder de Omgevingswet, zodat gezondheid en leefomgeving écht centraal staan.
Water en bodem bepalen de richting
De PK vindt dat plannen moeten passen bij wat water en bodem aankunnen. Niet andersom. Onze gronden zijn kwetsbaar. Daarom zeggen wij: kijk eerst naar water en bodem, dán naar wat er kan. Teelten moeten passen bij het landschap. Geen aardappelen of mais in natte beekdalen, geen waterintensieve teelten op droge zandgronden, en bossen blijven staan in infiltratiegebieden waar regenwater het grondwater aanvult. Zo beschermen we de natuur én de kwaliteit van ons landschap. Ook bij nieuwbouw hanteren we dit principe. We bouwen niet in gebieden die nodig zijn voor waterberging en we kiezen functies die goed samen kunnen gaan en passen bij de identiteit van het gebied. Zo houden we wonen, recreatie en werken in balans met bodem, water en natuur. Ons uitgangspunt blijft duidelijk: we schuiven problemen niet door naar andere plekken of naar toekomstige generaties. We nemen verantwoordelijkheid nu, zodat onze gemeente sterk en leefbaar blijft voor later.
Zand- en grindwinning met oog voor toekomst en omgeving
In onze gemeente speelt zand- en grindwinning al langer een rol in de ontwikkeling van het landschap én in de gemeentelijke inkomsten. Mogelijk komt daar in de toekomst een nieuwe winning bij, in het laatste deel van het WellsMeer. Deze optie verdient zorgvuldige aandacht. We willen eerst de nadere onderzoeken afwachten, zodat we goed zicht krijgen op de effecten voor natuur, waterhuishouding, recreatie en leefomgeving.
Een eventuele nieuwe winning sluit aan bij de plannen om het EnergieLandgoed WellsMeer onder te brengen bij Brightlands. Dat biedt kansen voor innovatie, kennisontwikkeling en hoogwaardige werkgelegenheid in onze regio. Als de onderzoeken positief uitvallen en de randvoorwaarden duidelijk zijn, kan zand- en grindwinning bijdragen aan zowel de financiële positie van de gemeente als aan een duurzame economische ontwikkeling. Onze insteek blijft: alleen doorgaan als het verantwoord is, voor mens, natuur en toekomst.
Pachtbeleid
Wanneer agrariërs stoppen met hun bedrijf, ontstaan kansen voor natuurherstel. Daarom vindt PK Bergen dat gemeentelijke pachtgronden dan niet automatisch opnieuw verpacht moeten worden, maar waar mogelijk moeten terugkeren naar de natuur. Dit versterkt biodiversiteit, klimaatadaptatie en ons landschap.
Als gronden wél worden verpacht, dan alleen binnen natuurinclusieve en extensieve landbouw. Waterintensieve of bodemschadelijke teelten, zoals lelieteelt, passen daar niet bij. We kiezen voor langjarige, duurzame pacht met aandacht voor natuur en milieu, en werken waar mogelijk samen met natuurorganisaties en terreinbeheerders.
De PK wil daarnaast meer regie over het pachtbeleid, dat nu te ver van de gemeenteraad af staat. Tegelijkertijd kunnen pachtgronden die nodig zijn voor maatschappelijke opgaven, zoals woningbouw of andere ruimtelijke ontwikkelingen, hier nog steeds voor worden ingezet. De vrijkomende stikstofruimte moet daarbij zorgvuldig en strategisch worden benut, zodat natuurherstel en leefbaarheid in balans blijven.
Omgevingswet
De PK vraagt zich af of de gemeente Bergen al voldoende handelt conform de intentie van de nieuwe Omgevingswet. Eén van de voordelen van de Omgevingswet is juist dat gezondheid expliciet wordt meegenomen in beleid. Momenteel is er een te strikte scheiding tussen de afdelingen Ruimte en Sociaal Domein, wat de noodzakelijke integrale aanpak belemmert. Voor een gemeente die positieve gezondheid hoog in het vaandel draagt, moet deze integraliteit juist een prioriteit zijn. Ook moet de gemeente beter kijken naar het totaal aan bestaande en geplande activiteiten in een gebied, zodat duidelijk wordt wat de gezamenlijke invloed is op gezondheid en leefomgeving.
Daarom zet PK Bergen (L.) zich in voor:
- Water en bodem als basis voor ruimtelijke keuzes, waarbij teelten, wonen, werken en recreatie altijd worden afgestemd op wat het landschap aankan.
- Duurzame landbouw: geen waterintensieve teelten op kwetsbare gronden én pachtbeleid dat natuurinclusieve, extensieve landbouw en langjarige duurzame pacht stimuleert.
- Ruimte voor natuur, door pachtgronden bij beëindiging van bedrijven zo mogelijk terug te geven aan de natuur en samen te werken met natuurorganisaties bij inrichting en beheer.
- Zorgvuldige besluitvorming over zand- en grindwinning, alleen als onderzoek aantoont dat het verantwoord is voor natuur en leefomgeving én financieel gezond bijdraagt aan de gemeente.
- Slim en eerlijk omgaan met stikstofruimte, zodat woningbouw, infrastructuur en leefbaarheid kunnen verbeteren zonder natuurdoelen te schaden of problemen af te schuiven.
- Gezondheid centraal in alle besluiten, met betere samenwerking tussen gemeentelijke afdelingen, aandacht voor het totale effect van activiteiten op de leefomgeving en actief gebruik van de instrumenten van de Omgevingswet.
Afsluitend
We doen wat nodig is, met hart voor elkaar én voor het landschap dat ons thuis maakt. Zo bouwen we stap voor stap aan een sterke gemeente die klaar is voor de toekomst – zonder de waardevolle grond onder onze voeten te verliezen.
Veilig en vlot onderweg, met hart voor elkaar
Inleiding
De PK gelooft dat mobiliteit meer is dan wegen en vervoermiddelen. Het gaat om veiligheid, leefbaarheid en verbinding in onze dorpen. Iedereen moet zich veilig, vlot en duurzaam kunnen verplaatsen, te voet, op de fiets, met de auto of met het openbaar vervoer. Mobiliteit moet bijdragen aan een fijne leefomgeving, zonder dat dorpen of natuur hieronder lijden. Met een slimme inrichting van wegen, fietspaden en verkeersmaatregelen willen wij zorgen dat alle bewoners zich veilig voelen, terwijl dorpen aantrekkelijk en leefbaar blijven.
Verkeerseducatie en veilige schoolomgevingen
De Provincie Limburg en de Limburgse gemeenten werken sinds 2020 samen aan verkeerseducatie onder de naam Verkeersactieve school. Dit programma stimuleert scholen om in alle groepen aandacht te besteden aan verkeerslessen én aan een veilige schoolomgeving en school-thuisroutes. In onze gemeente doen alle basisscholen mee.
De PK omarmt dit programma, omdat verkeersveiligheid begint bij kinderen. Ieder kind moet veilig naar school kunnen, te voet, op de fiets of met ouders. Daarom zetten we niet alleen in op goede verkeerseducatie, maar ook op veilige oversteekplaatsen, autoluwe zones rond scholen en duidelijke regels en handhaving tijdens schooltijden. Zo maken we schoolroutes overzichtelijk en veilig, en wordt het dagelijkse ritueel voor iedereen zorgeloos.
High Five
Het project High Five moedigt kinderen aan om lopend of fietsend naar school te gaan, wat het autogebruik vermindert en de veiligheid rondom scholen verbetert. Dit is gezonder, duurzamer en bevordert de mobiliteitstransitie door kinderen van jongs af aan te leren fietsen en lopen. In onze gemeente nemen 3 van de 6 basisscholen deel aan dit project. De PK zet zich in om de andere 3 scholen ook te verleiden deel te nemen.
Leefomgeving en bereikbaarheid in balans
Goede bereikbaarheid betekent bij de PK niet dat dorpen of natuur worden opgeofferd. Het verbreden van wegen of het aanleggen van nieuwe routes door kwetsbare natuurgebieden kan verkeer sneller maken, maar tast het landschap, de biodiversiteit en de rust in onze dorpen aan. Daarom plannen wij altijd zo dat verkeer, bereikbaarheid en leefbaarheid samengaan. Zo blijft de gemeente Bergen een fijne plek om te wonen, recreëren en werken, nu én in de toekomst.
Landbouwverkeer onder de loep
Steeds grotere landbouwvoertuigen zorgen op sommige wegen voor gevaarlijke situaties. Vooral wanneer ze elkaar passeren, lopen fietsers risico en raken bermen en wegkanten beschadigd. De PK wil samen met de agrarische sector zoeken naar oplossingen die de veiligheid voor iedereen vergroten en tegelijkertijd de wegen beter beschermen. Zo kunnen landbouw en verkeer naast elkaar bestaan, zonder dat de leefomgeving hieronder lijdt.
Sterke fietsroutes en openbaar vervoer
Een goed netwerk van fietspaden en openbaar vervoer is essentieel voor een duurzame en toegankelijke gemeente. Wij zorgen voor veilige, comfortabele en goed verlichte fietsroutes tussen dorpen, zodat de fiets een aantrekkelijk alternatief blijft. Ook zetten we in op betaalbaar en frequent openbaar vervoer, met speciale aandacht voor minima, zodat iedereen kan meedoen en zich vrij kan bewegen. Zo verbinden we dorpen duurzaam, gezond en veilig met elkaar.
Ervaren verkeersveiligheid en infrastructuur op maat
Veiligheid gaat verder dan borden en snelheidslimieten. De PK wil dat bewoners zich écht veilig voelen in hun omgeving. Daarom werken we aan veilige dorpskernen met 30 km/uur als uitgangspunt, goede verlichting, verkeersplateaus en waar nodig eenrichtingsverkeer. Ouderen en kwetsbare weggebruikers moeten zonder zorgen kunnen oversteken en alle weggebruikers houden rekening met elkaar. Zo zorgen we dat wegen en wijken niet alleen functioneel, maar ook leefbaar en rustig blijven.
Daarom zet PK Bergen zich in voor:
- Veilige dorpskernen en schoolomgevingen met 30 km/uur als uitgangspunt, duidelijke inrichting en handhaving, en veilige oversteekplaatsen en autoluwe zones bij scholen.
- Sterke en toegankelijke fiets- en OV-verbindingen met goed verlichte, comfortabele fietsroutes tussen dorpen en betaalbaar, frequent openbaar vervoer, inclusief gratis OV voor minima, zodat mobiliteit voor iedereen bereikbaar en aantrekkelijk blijft.
- Infrastructuur op maat en begaanbare wijken met verkeersplateaus, drempels, betere verlichting en, waar nodig, eenrichtingsverkeer, in overleg met bewoners om veiligheid, doorstroming en parkeerproblemen te verbeteren.
- Verkeerseducatie en bewustwording door verkeerslessen op scholen, publiekscampagnes en samenwerking met Veilig Verkeer Nederland om inwoners te betrekken en bewust te maken van veilig verkeersgedrag.
- Voortzetten en stimuleren van het programma Verkeersactieve school en het project High Five.
- Respect voor natuur, landschap en landbouwverkeer waarbij wegen en fietsroutes worden ingericht met oog voor de omgeving, inclusief de N271 en de Maasduinen, en waarbij samen gezocht wordt naar veilige oplossingen voor het steeds groter wordende landbouwverkeer.
Afsluitend
De PK vindt dat mobiliteit veilig, duurzaam en leefbaar moet zijn. Met aandacht voor kinderen, ouderen, fietsers, natuur en dorpsidentiteit zorgen we dat onze dorpen veiliger, prettiger en toekomstbestendig blijven, met hart voor elkaar en oog voor de toekomst.
Alle standpunten
U bent welkom bij PK!
Heeft u suggesties, wilt u uw mening delen of heeft u vragen? Neem contact met ons op! Wilt u meepraten tijdens ons fractie overleg of heeft u interesse om lid te worden van de PK? Neem contact met ons op!
De PK begeeft zich altijd tussen de mensen, luistert en handelt daarna(ar).
Wees welkom bij de PK!